จิตใจสงบ · คลายทุกข์

เป็นหมวดที่ตรงกับความหมายของพระนาม "กวนอิม" มากที่สุด — 觀世音 คือผู้สดับเสียงร้องทุกข์ของโลก ปางในหมวดนี้จึงเน้นความสงบนิ่งมากกว่าอำนาจ

๐๑ปางกิ่งหลิว楊柳觀音เยียวยาอย่างอ่อนโยน๐๓ปางถือคัมภีร์持經觀音รักษาและส่งต่อปัญญา๐๔ปางรัศมีวงกลม圓光觀音แสงสว่างที่ทำให้เห็นจริง๐๕ปางลีลาอิสระ遊戲觀音ช่วยเหลืออย่างไม่ติดยึด๐๖ปางอาภรณ์ขาว白衣觀音ใจบริสุทธิ์ที่อ่อนโยน๐๗ปางประทับบนบัว蓮臥觀音ความสงบที่รองรับผู้อื่น๑๒ปางจันทร์ในน้ำ水月觀音เห็นแต่ไม่ยึดภาพประกอบ๑๙ปางสงบระงับ能靜觀音ทำคลื่นให้สงบภาพประกอบ๒๓ปางหลิวหลี琉璃觀音ความใสกระจ่างของใจ๒๖ปางหกกาล六時觀音ระลึกถึงความดีได้ทุกเวลา๒๗ปางมหากรุณาทั่วถึง普悲觀音ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง๒๙ปางประนมพระหัตถ์合掌觀音ความเคารพที่เท่าเทียม๓๐ปางเอกตถตา一如觀音เห็นสิ่งต่าง ๆ ตามจริง๓๑ปางอทวิภาวะ不二觀音ไม่แบ่งโลกเป็นสองขั้ว๓๓ปางประพรมน้ำ灑水觀音แบ่งปันความชุ่มเย็นสู่ทุกคน

• ปางกิ่งหลิว楊柳觀音

  พระหัตถ์ทรงกิ่งหลิวเรียวยาว มักมีแจกันหรือภาชนะใส่น้ำอยู่ในพระหัตถ์หรือวางอยู่ใกล้พระองค์

  “ขอให้โรคภัยเบาบาง กายและใจสงบเย็นดั่งน้ำทิพย์”

• ปางถือคัมภีร์持經觀音

  พระหัตถ์ทรงม้วนคัมภีร์หรือหนังสือ มักประทับนั่งอย่างสงบบนศิลา

  “ขอให้สติปัญญาแจ่มใส เล่าเรียนและการงานก้าวหน้า”

• ปางรัศมีวงกลม圓光觀音

  มีวงรัศมีกลมใหญ่เปล่งประกายล้อมรอบพระวรกาย

  “ขอให้แสงแห่งเมตตาขจัดความมืดและภัยร้ายให้สิ้นไป”

• ปางลีลาอิสระ遊戲觀音

  ท่าประทับที่ผ่อนคลาย ไม่เกร็ง พระหัตถ์วางบนพระชานุ พระวรกายเอนเล็กน้อย บางแบบประทับบนก้อนเมฆหรือศิลา

  “ขอให้จิตใจเป็นอิสระ คลายจากความกังวลที่ผูกรัด”

• ปางอาภรณ์ขาว白衣觀音

  ทรงผ้าคลุมสีขาวตั้งแต่พระเศียรลงมาถึงพระวรกาย พระพักตร์อ่อนโยน เป็นภาพ "เจ้าแม่กวนอิม" ที่คนไทยคุ้นเคยที่สุด

  “ขอให้ได้บุตรที่สมบูรณ์ ครอบครัวร่มเย็นเป็นสุข”

• ปางประทับบนบัว蓮臥觀音

  พระกวนอิมประทับหรือเอนพระวรกายอย่างผ่อนคลายบนดอกบัวกลางสระน้ำ

  “ขอให้ชีวิตครอบครัวงอกงามบริสุทธิ์ดั่งดอกบัวเหนือน้ำ”

• ปางจันทร์ในน้ำ水月觀音

  ประทับบนศิลาริมน้ำในท่าผ่อนคลาย ยกพระชานุขวาขึ้นและวางพระกรพาดไว้ ด้านหลังมักมีวงกลมที่เป็นทั้งรัศมีและดวงจันทร์ ทอดพระเนตรเงาจันทร์บนผิวน้ำ

  “ขอให้เห็นความจริงของสิ่งที่ยึดถือ และคลายจากความลุ่มหลง”

• ปางสงบระงับ能靜觀音

  ประทับบนศิลาริมทะเล หันพระพักตร์สู่ท้องทะเล แสดงอาการสงบนิ่ง บางแบบวางสองพระหัตถ์บนโขดหิน

  “ขอให้คลื่นลมในใจสงบ และภัยทางทะเลระงับไป”

• ปางหลิวหลี琉璃觀音

  ประทับหรือยืนบนกลีบบัวที่ลอยอยู่เหนือสายน้ำ พระหัตถ์ทั้งสองประคองกระถางธูป

  “ขอให้กายใจใสสะอาดดั่งแก้วไพฑูรย์ โรคภัยมลายสิ้น”

• ปางหกกาล六時觀音

  ประทับยืน พระหัตถ์ขวาถือหีบคัมภีร์ (คัมภีร์ใบลานที่ประกบด้วยแผ่นแข็ง) บางแบบวางพระหัตถ์ซ้ายที่พระนาภี

  “ขอให้ได้รับการคุ้มครองทุกยาม ทั้งกลางวันและกลางคืน”

• ปางมหากรุณาทั่วถึง普悲觀音

  ประทับยืนบนภูเขาหรือโขดหิน พระหัตถ์ทั้งสองซ่อนอยู่ใต้ชายจีวรที่ทอดลงด้านหน้า ท่าทางเรียบง่ายและสำรวม

  “ขอให้มหากรุณาแผ่ถึงสรรพชีวิตโดยไม่เลือกหน้า”

• ปางประนมพระหัตถ์合掌觀音

  ประทับยืนหรือนั่งบนดอกบัว พระหัตถ์ทั้งสองประนมตรงกลางพระอุระ ระหว่างฝ่ามือเว้นช่องว่างเล็กน้อยคล้ายดอกบัวตูม

  “ขอให้ความขัดแย้งคลี่คลาย และอยู่ร่วมกันด้วยไมตรี”

• ปางเอกตถตา一如觀音

  พระกวนอิมเสด็จเคลื่อนไปบนก้อนเมฆ ในท่าที่มีทิศทางการเคลื่อนไหว

  “ขอให้พ้นจากภัยฟ้าผ่าและพายุร้ายทั้งปวง”

• ปางอทวิภาวะ不二觀音

  ประทับบนใบบัวใบเดียวที่ลอยอยู่เหนือผิวน้ำ ท่าทางสงบ สมดุล พระหัตถ์วางต่ำหรือประสานกัน

  “ขอให้ละความแบ่งแยก เห็นเขาเห็นเราเป็นหนึ่งเดียว”

• ปางประพรมน้ำ灑水觀音

  พระหัตถ์ถือภาชนะน้ำในท่าประพรม บางแบบพระหัตถ์ซ้ายถือแจกัน พระหัตถ์ขวาถือกิ่งหลิว ยืนเหนือผืนน้ำขณะประพรม

  “ขอให้น้ำมนต์ชำระเคราะห์โศกโรคภัยให้หมดสิ้นไป”