๒๙ / ๓๓
ปางประนมพระหัตถ์
合掌觀音Hézhǎng Guānyīnเหอจั่งกวนอินญี่ปุ่น: กัสโช คันนง
แก่นของปางแม้พระโพธิสัตว์ผู้สูงส่ง ยังประนมมือให้เกียรติผู้อื่น
ลักษณะเด่น
ประทับยืนหรือนั่งบนดอกบัว พระหัตถ์ทั้งสองประนมตรงกลางพระอุระ ระหว่างฝ่ามือเว้นช่องว่างเล็กน้อยคล้ายดอกบัวตูม
สรุปสั้น ๆ
- 合掌 = ประนมมือ หรืออัญชลี ท่าแสดงความเคารพที่เก่าแก่ที่สุดท่าหนึ่ง
- ประนมแบบมีช่องว่างระหว่างฝ่ามือ ตีความว่าเป็นใจที่ว่างจากความถือตัว
- ในผู่เหมินผิ่น พระอักษยมติประนมมือก่อนทูลถามถึงพระอวโลกิเตศวร
- ความเคารพไม่ใช่การลดคุณค่าตัวเอง แต่คือการให้เกียรติกันอย่างเท่าเทียม
- ข้อควรรู้: บุคคลที่ประนมมือในงานศิลปะมีมากมาย ต้องดูบริบทและป้ายชื่อประกอบ
ความหมายและเรื่องเล่า
合掌 คือการประกบฝ่ามือเข้าหากัน หรือที่คนไทยเรียกว่า “พนมมือ” หรือ “ไหว้” ในภาษาอินเดียเรียกว่า “อัญชลี” เป็นท่าแสดงความเคารพที่เก่าแก่และแพร่หลายที่สุดท่าหนึ่งในโลกพุทธศาสนา
ปางนี้ไม่ต้องอาศัยตำนานอัศจรรย์ใด ๆ เพราะนำท่าทางที่เราคุ้นเคยที่สุดมาเป็นหัวใจ พจนานุกรมพุทธศาสนาจีนอธิบายว่าเป็นการประนมมือแบบ “ซวีซินเหอจั่ง” (虚心合掌) คือประกบมือโดยมีช่องว่างอยู่ภายใน ซึ่งตีความได้งดงามว่าเป็น ใจที่ว่างจากความถือตัว
ตำแหน่งในตำหนัก
จุดที่ ๒๙ ตามลำดับการเดินไหว้ — ดู ผังจุดไหว้ในตำหนัก