บทความ · ไหว้อย่างไร
ของไหว้เจ้าแม่กวนอิม อะไรถวายได้ อะไรห้าม
ถวายได้คือผลไม้มงคล ดอกไม้สีขาวหรือเหลือง น้ำสะอาด และขนมมังสวิรัติ ห้ามคือเนื้อสัตว์ทุกชนิด ไข่ เหล้า ผักฉุน และธูปเทียน เพราะตำหนักผู่โถวไม่จุดไฟ
รอตรวจสอบ บทความนี้เป็นฉบับร่าง รอผู้รู้ของตำหนักยืนยันว่าตรงกับที่ปฏิบัติจริง ข้อที่เกี่ยวกับธรรมเนียมของตำหนักอาจมีการแก้ไข
คำถามว่า “ซื้ออะไรไปไหว้ดี” เป็นคำถามที่ถูกถามมากที่สุดก่อนมาตำหนัก คำตอบสั้นคือ ของสดที่ไม่มีเนื้อสัตว์ และไม่ต้องจุดไฟ ถ้าจำได้สองข้อนี้ จะไม่ซื้อผิด
หลักข้อเดียวที่ต้องจำ
เจ้าแม่กวนอิมทรงถือมังสวิรัติ เครื่องบูชาจึงเป็นของที่ไม่มีเนื้อสัตว์ทั้งหมด ข้อนี้ต่างจากการไหว้เจ้าที่หรือบรรพบุรุษ ซึ่งนิยมถวายไก่ หมู และเป็ด คนที่เคยชินกับการไหว้แบบนั้นมักนำของคาวมาโดยไม่รู้ จึงต้องย้ำไว้ก่อน
ข้อที่สองเฉพาะของตำหนักผู่โถวคือ ไม่จุดไฟทุกชนิด ธูป เทียน และกระดาษเงินกระดาษทองจึงไม่อยู่ในรายการ อ่านเหตุผลได้ในบทความทำไมตำหนักนี้ไม่จุดธูป
ของที่ถวายได้
ผลไม้มงคล ส้ม สาลี่ แอปเปิล กล้วย องุ่น เป็นห้าอย่างที่นิยมที่สุด ส้มหมายถึงความเป็นมงคล แอปเปิลหมายถึงความสงบ องุ่นหมายถึงความอุดมสมบูรณ์ ไม่จำเป็นต้องครบห้าอย่าง ถวายอย่างเดียวได้ ขอให้สดและสะอาด เลี่ยงผลไม้ที่ชื่อไม่เป็นมงคลในภาษาจีน เช่น สาลี่บางสำนักก็ไม่นิยม เพราะคำว่าสาลี่ (梨) พ้องเสียงกับคำว่าจากกัน แต่ที่ตำหนักผู่โถวรับสาลี่ได้ตามปกติ
ดอกไม้ ดอกบัวเป็นดอกไม้ประจำพระโพธิสัตว์ รองลงมาคือดอกไม้สีขาวหรือสีเหลือง เช่น ดอกมะลิ ดอกเบญจมาศ เลี่ยงดอกไม้ที่มีหนามหรือกลิ่นแรงเกินไป
น้ำสะอาดหรือน้ำชา สื่อถึงความใสสะอาดของจิตใจ ใส่แก้วหรือขวดที่ปิดสนิทมาได้
ขนมมังสวิรัติ ขนมเปี๊ยะไส้ถั่ว ซาลาเปาไส้ถั่วหรือไส้ผัก ขนมอี๋ ขนมเข่ง ดูส่วนผสมให้ดีว่าไม่มีน้ำมันหมู ไข่ หรือไส้หมู
ของที่ห้ามถวาย
- เนื้อสัตว์ทุกชนิด ไก่ หมู เป็ด ปลา กุ้ง รวมถึงอาหารที่ปรุงด้วยน้ำมันหมู
- ไข่ ทุกรูปแบบ รวมถึงขนมที่มีไข่เป็นส่วนผสม
- เหล้าและของมึนเมา ทุกชนิด
- ผักฉุนห้าชนิด กระเทียม หัวหอม หลักเกียว กุยช่าย และใบยาสูบ ตามธรรมเนียมกินเจของคนไทยเชื้อสายจีนจีน
- ธูป เทียน กระดาษเงินกระดาษทอง เพราะตำหนักไม่จุดไฟ
- ดอกไม้ที่มีหนามหรือกลิ่นแรง
วางอย่างไร
วางบนโต๊ะที่จัดไว้หน้าองค์ ไม่วางบนพื้น ถ้าถวายหลายองค์ แบ่งเป็นชุดเล็ก ๆ ได้ ไม่ต้องยกชุดใหญ่ไปทุกจุด ผลไม้ล้างมาก่อนและจัดใส่ถาดหรือจานสะอาด
เมื่อกราบเสร็จ ของที่ถวายแล้วรับกลับไปรับประทานในครอบครัวได้ ถือเป็นสิริมงคล ไม่ต้องทิ้งไว้ที่ตำหนัก
ไม่มีของมาก็ไหว้ได้
ข้อนี้ขอย้ำ การมากราบโดยไม่มีเครื่องบูชาไม่ถือว่าขาดความเคารพ สิ่งที่ตำหนักถือเป็นสำคัญคือความตั้งใจของผู้มา ไม่ใช่มูลค่าของที่นำมา ถ้าวันนี้มือเปล่า พนมมือกราบแล้วกล่าวสิ่งที่ตั้งใจ เท่านี้ครบแล้ว
ขั้นตอนการไหว้ตั้งแต่เข้าจนออกอยู่ที่หน้าวิธีไหว้ และรายการเครื่องบูชาฉบับย่ออยู่ที่หน้าเครื่องบูชาและข้อห้าม
ถามสั้น ตอบสั้น
- ถวายไข่ได้ไหม
- ไม่ได้ ตามคติมังสวิรัติจีน ไข่นับเป็นของที่มาจากสัตว์ เช่นเดียวกับนม เนย และน้ำผึ้งในบางสำนัก ที่ตำหนักผู่โถวขอให้งดไข่
- ผลไม้ต้องครบห้าอย่างไหม
- ไม่จำเป็น ห้าอย่างเป็นธรรมเนียมที่นิยม แต่ถวายอย่างเดียวหรือสามอย่างก็ได้ ขอให้เป็นผลไม้สดและสะอาด
- ของที่ถวายแล้วเอากลับได้ไหม
- ได้ ผลไม้และขนมที่ถวายเสร็จพิธีรับกลับไปรับประทานในครอบครัวเป็นสิริมงคล ไม่ถือว่าผิดธรรมเนียม
ปางที่กล่าวถึง
ขอพรเรื่องนี้ ไหว้ปางใด
แหล่งอ้างอิง
- รายการเครื่องบูชาที่ตำหนักผู่โถวรับและไม่รับ (หน้าเครื่องบูชาของเว็บนี้)
- คติมังสวิรัติในพุทธศาสนามหายานจีน เรื่องผักฉุนห้าชนิด (五辛)
ยังไม่มีผู้รู้ของตำหนักตรวจสอบ