ปางประทับบนบัว

เรื่องราวความเป็นมา

ชื่อจีนของปางนี้มีคำว่า 臥 ที่แปลว่า “เอน” หรือ “พักผ่อน” แต่พระรูปจริงมีทั้งท่าเอนและท่าประทับนั่ง จึงเรียกกลาง ๆ ว่า “ปางประทับบนบัว”

ดอกบัวมีความหมายลึกซึ้งในคัมภีร์ของพุทธศาสนาฝ่ายสุขาวดี พระอมิตาภสูตร พรรณนาว่าในแดนสุขาวดีมีสระน้ำอันประกอบด้วยรัตนะ ภายในมีดอกบัวใหญ่เท่ากงล้อรถ บัวสีเขียวเปล่งแสงสีเขียว บัวเหลืองเปล่งแสงเหลือง บัวแดงเปล่งแสงแดง บัวขาวเปล่งแสงขาว หอมบริสุทธิ์ และแม้แต่เสียงนกกับเสียงลมที่พัดผ่านต้นไม้ ก็ช่วยให้ผู้คนระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์

พระสูตรว่าด้วยการพิจารณาพระอมิตายุส ยังสอนให้ผู้ปฏิบัติจินตนาการถึงฐานบัวทีละส่วนอย่างละเอียด ก่อนจะนึกถึงพระอมิตาภพุทธเจ้าที่ประทับบนบัวกลาง มีพระอวโลกิเตศวรและพระมหาสถามปราปต์ประทับบนบัวอยู่สองข้าง

ในวรรณกรรมจีน กวีโจวตุนอีแห่งราชวงศ์ซ่งเขียนบทความเลื่องชื่อ “อ้ายเหลียนซัว” (愛蓮說) ยกย่องบัวว่าเกิดจากโคลนแต่ไม่แปดเปื้อนโคลน ภาพนี้จึงฝังลึกในใจชาวจีนมาจนทุกวันนี้

ความหมายในชีวิตวันนี้

“พ้นโคลนแต่ไม่แปดเปื้อน” ไม่ได้แปลว่าต้องรังเกียจรากเหง้าหรือคนที่ลำบากกว่า และการพักผ่อนอย่างมีสติก็ไม่ใช่ความขี้เกียจ บางครั้งเราต้องหยุดพักเพื่อกลับไปดูแลผู้อื่นได้ดีขึ้น ลองถามตัวเองว่า วันนี้เราเป็น “ฐานบัว” ที่รองรับใครได้บ้าง ไม่ว่าจะเป็นบ้านที่อบอุ่น อาหารที่เพียงพอ หรือหูที่พร้อมรับฟัง

คีย์พอยท์

• พระรูปประทับหรือเอนอย่างสงบบนดอกบัว ดอกบัวเป็น “ฐานรองรับ” ไม่ใช่ของที่ถือ
• ความหมายของบัวอ้างอิงจากพระอมิตาภสูตร และพระสูตรว่าด้วยการพิจารณาพระอมิตายุส
• ในแดนสุขาวดี พระอวโลกิเตศวรประทับบนบัวเคียงข้างพระอมิตาภพุทธเจ้า
• บัวพ้นโคลนคือการเติบโตโดยไม่ดูหมิ่นรากเหง้าของตน
• ต่างจากปางที่ 32 (ถือดอกบัว) ที่ดอกบัวอยู่ในพระหัตถ์